
سومین سالگرد روز مول ایرانی
دی 22, 1401
سه روش برای پیدا کردن واکنش دهنده محدود کننده، محصول تئوری
فروردین 19, 1402اختر شیمی یکی از علوم جدید و نو بنیاد است.
از ویژگی علوم جدید توسعه و پیشرفت برق آسای آنها است، مانند دانش کامپیوتر که هر روز به روز می شود.
در هر گام از تشکیل و دوران زندگی ستارگان، سیارات، سحابی ها و ابرنواختر ها و… واکنش های شیمیایی در حال انجام است که منجر به تشکیل عناصر(در ستارگان و ابر نو اخترها) و مولکول ها( در سحابی ها) و یا تخریب ملکول ها می شود.
دانش ما از اختر شیمی توسط طیف نگاری توسعه پیدا می کند هر محدوده از امواج الکترومغناطیس، عناصر، یون ها یا مولکول های ویژه ای را شناسایی می کند.
نگاه کردن به اجرام آسمانی با داشتن دانش اختر شیمی زیبایی این اجرام را صد چندان می کند و علاوه بر زیبایی ظاهری درک عمیق تری از این اجرام حاصل می شود و رنگ های ستارگان و سحابی ها معنی تازه ای پیدا می کند.
۱- پیش نیاز های اختر شیمی
- شیمی اتم-یون- ایزوتوپ
- شیمی ترکیبات معدنی
- شیمی آلی
بن مایه ها:
- شیمی عمومی – اپلیکیشن از اتم تا استوکیومتری (مهم) و اپلیکیشن معادله واکنش بساز و موازنه کن و اپلیکیشن فلش کارت شیمی
- شیمی معدنی – اپلیکیشن شیمی معدنی
- شیمی آلی – اپلیکیشن شیمی آلی (مهم) همچنین ترکیبات نیتروژن دار و گوگرد دار
- شیمی تجزیه – اپلیکیشن شیمی محلول ها و اپلیکیشن اکسایش کاهش
- داستان پیپوند یونی و داستان پیوند کووالانسی و داستان پیوند داتیو و تفاوت پیوند یونی و کووالانسی(مهم)
- الکترونگاتیوی
- مولکول قطبی و ناقطبی
- آرایش الکترون نقطه ای (مهم)
- رادیکال آزاد: اتم یا گروهی از اتم ها که الکترون تک دارند، مانند رادیکال کلر یا رادیکال متیل، رادیکال های آزاد از نظر شیمیایی بسیار فعال هستند.
- آلوتروپی: شکل های مختلف یک عنصر را آلوتروی می گویند مانند آلوتروپی های کربن (الماس، گرافیت، دوده) یا آلوتروپی های فسفر( فسفر سیاه، سپید و قرمز)
- جدول تناوبی و نمایش جدول تناوبی و جدول تناوبی بر اساس چگونگی ساخته شدن عناصر در کیهان
- ایزوتوپ ها، اینجا و اینجا (مهم)
- چگالی (مهم)
- طیف نگاری (مهم) ، اساس اسپکتروسکوپی ، رده بندی طیفی ستارگان
- بر هم کنش امواج الکترومغناطیس و اتمسفر زمین
- واکنش امواج الکترومغناطیس و ماده
- کلوین – تبدیل دما (مهم)
- گرمای واکنش
- انواع واکنش های شیمیایی
- کاتالیزگر
- انواع واحد های انرژی و نسبت آن ها با یکدیگر
- چهار نیروی بنیادی در طبیعت
- محاسبه چگالی(غلظت) اتمسفر زمین در شرایط استاندارد(صفر درجه سانتی گراد و یک اتمسفر)
۲- مقایسه واکنش های شیمیایی و واکنش های هسته ای و همچنین اینجا
- به طور خلاصه واکنش های شیمیایی معمولی از طریق پوسته ی اتم (لایه ی ظرفیت) با انتقال الکترون یا به اشتراک گذاشتن الکترون، اما واکنش های هسته ای همان طور که از نام آن پیداست، هسته ی اتم تغییر می کند
- مقایسه گرمای آزاد شده از سه واکنش فیزیکی، شیمیایی و هسته ای
- انواع اکنش های هسته ای
۳- تشکیل اتم ها و مولکول ها در فضا
پس از انفجار بزرگ:
- تشکیل ذرات ابتدایی در ۱۰ به توان منهای ۳۲ ثانیه( کوارک ها، گلون ها، الکترون ها و نوترینو ها)
- تشکیل پروتون و نوترون از ترکیب کوارک ها، در یک میکروثانیه اول (دما: ۱۰ به توان ۱۳ کلوین )
- تشکیل ایزوتوپ های ساده هیدروژن و هلیوم در ۱۰۰ ثانیه نخست در دمای یک میلیارد کلوین
در دو دقیقه اول اولین هسته های اتمی تشکیل شد اما برای صدها هزار سال هیچ اتفاق قابل ملاحظه ای نیافتاد، در این مدت جهان آکنده از ابر مه آلود هیدروژن پلاسما بود که به تدریج سرد می شد همچنان که گسترش می یافت.
سپس:
- تشکیل اتم های خنثی با جذب الکترون توسط هسته های هیدروژن و هلیوم و شفاف شدن کیهان پس از گذشت ۳۷۰۰۰۰ سال و کاهش دما تا ۱۰۰۰۰ کلوین
- کاهش دما تا ۵۰۰ کلوین پس از دویست میلیون تا یک میلیارد سال و هیدروژن و هلیوم تحت تاثیر گرانش ابرهای گازی غول آسا را تشکیل دادند و انرژی پتانسیل گرانشی به انرژی جنبشی تبدیل شد و سرعت ذرات و دمای آن ها افزایش یافت تا این که اولین ستارگان شروع به درخشش کردند.
- ستارگان جمعیت (III) که صدها برابر از خورشید ما بودند با سرعت بیشتری نسبت به ستارگان بعدی سوختند، در مقیاس زمانی ۳ تا ۴ میلیون سال که به طور عمده در این ستاره گان هیدروژن به هلیوم تبدیل می شد.
- تشکیل اتم های سنگین تر تا آهن در ستارگان ( واکنش های هسته ای در ستاره گان)
- واکنش های هسته ای در ابر غول سرخ
- محاسبه گرمای خورشید
- تشکیل اتم های سنگین تر از آهن در ابرنواختر ها
- جمعیت ستاره ای
- تابش زمینه ریزموج کیهانی
- آب در خورشید
۴- شیمی میان ستاره ای
- سنتز مولکول ها در سحابی های گازی میان ستاره ای
- سحابی نشری و منطقه اچ دو (H II region)
- ابرنواختر
- فرایند یونش در فضای میان ستاره ای توسط اشعه کیهانی
- مولکول های آلی در فضای میان ستاره ای
- ترکیبات پیچیده بر پایه کربن در فضا
- مولکول های بزرگ بر پایه ی کربن- هیدروکربن های آروماتیک چند حلقه ای(PAHs)
- ترکیبات آروماتیک و حلقوی در ابرهای مولکولی
- واکنش های شیمیایی فاز گاز
- فرایند خنثی سازی
- اخترشیمی بر پایه مشاهدات آزمایشگاهی
- در جستجوی مولکول های بیولوژیک
۵- شیمی سیارات، دنباله دارها، شهاب سنگ ها
- سیارات سامانه خورشیدی در یک نگاه
- ترکیبات و ساختار سیارات
- ترکیبات اتمسفر سیارات سامانه خورشیدی
- ترکیبات شیمیایی اتمسفر ناهید(زهره)
۶- طیف نگاری در فضا و ابزارهای شبیه ساز فضای میان ستاره ای برای انجام واکنش های شیمیایی در آزمایشگاه های زمینی
- مرکز پژوهش های پیشرفته اختر شیمی دانشگاه هاوایی
- گروه اختر شیمی هریوت-وات
- آزمایشگاه اختر شیمی ناسا
- اثر جو زمین بر امواج الکترومغناطیس
سرچشمه ها:
Fundamentals of Atmospheric Chemistry and Astrochemistry
https://www.astropix.com/html/deepsky/taurus_molecular_cloud.html
https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fspas.2021.776942/full
https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fspas.2022.787567/full
https://www.britannica.com/science/electromagnetic-spectrum
https://teksan.co/spectroscopy/
https://www.miniphysics.com/electromagnetic-spectrum_25.html




