خواص شیمیایی گوگرد

همانطوریکه می دانیم گوگرد می تواند درجات اکسایش (۲-)، ۴+ و ۶+ پیدا کند و برای کسب آن درجات اکسیداسیون در واکنش هایی شرکت می کند که در زیر تعدادی از آنها را می آوریم:

اثر بر ئیدروژن: هر گاه ئیدروژن را از روی گوگرد در حالت جوش عبور دهند بر هم اثر کرده و ئیدروژن سولفید (H₂S) تولید می کنند طبق فرمول زیر:

اگر ئیدروژن اتمی باشد به آسانی با گوگرد بحالت جوش ترکیب می شود.

اثر بر اکسیژن: گوگرد در ۲۸۰ درجه سانتی گراد در اکسیژن با ایجاد شعله آبی رنگ ویژه ای می سوزد . در این فعل و انفعال تولید گاز انیدرید سولفورو می گردد و اگر گوگرد را بصورت ذرات بسیار ریزی درآورند حرارت اشتعال آن ۹۰ درجه پایین می آید یعنی ۱۹۰ درجه سانتی گراد می گردد. در اثر همین میل ترکیبی شدید با اکسیژن است که گوگرد می تواند اکسیژن اجسام اکسیژن داری مانند نیترات پتاسیم و کلرات پتاسیم را بگیرد، بطوریکه مخلوط آنها در اثر ضربه با حرارت بترتیب طبق فرمول های زیر منفجر می گردد:

اثر بر نیتروژن– گوگرد می تواند با نیتروژن فعال که از تخلیه الکتریکی حاصل شده باشد ترکیب شده و سولفید نیتروژن تولید نماید که بفرمول S₄N₄ یا S₄N₂ می باشد (که بترتیب آنها را تتراسولفیدتترا ازت و تترا سولفید دی نیتروژن می گویند).
چون تشکیل S₄N₄ گرماگیر است، می تواند با یک انفجار به عناصر تشکیل دهنده خودش تجزیه شود، طبق فرمول زیر:

اثر بر کربن:گوگرد در درجه حرارت های بالا با کربن ترکیب شده و تولید سولفور کربن به فرمول CS₂ می نماید. بخار گوگرد در ۱۰۰۰ بر الماس اثر کرده و تولید CS₂ می نماید طبق فرمول زیر:

چون واکنش تشکیل CS₂ شدیداً گرماگیر است بدینجهت وقتی که به کربن و گوگرد تجزیه می شود گرمای قابل ملاحظه­ ای ایجاد می نماید.
اثر بر هالوژنها: گوگرد با تمام هالوژنها باستثناء ید ترکیب شده و تولید ترکیب دوتایی می نماید.
گوگرد بشدت با فلوئور ترکیب شده و هگزافلوئورید گوگرد تولید می نماید طبق فرمول زیر:

گوگرد با کلر هم ترکیب شده و تولید دی کلرید دی گوگرد می کند که فرمول واکنش بصورت زیر است:

درست است که اثر کلر بر گوگرد کمی خفیف­ تر از اثر فلوئور بر گوگرد است ولی با این وضع اثر گاز کلر بر گل گوگرد حتی در سرما هم مشاهده می شود. در حرارت معمولی گوگرد با برم ترکیب و مایع روغنی دی برومید دی گوگرد تولید می کند طبق فرمول زیر:

اثر بر سیلیسیم: گوگرد بر سیلیسیم آموروف اثر کرده و دی سولفید سیلیسیم تولید می شود طبق فرمول زیر:

دی سولفید سیلیسیم براحتی در حرارت معمولی توسط آب ئیدرولیز شده و SiO₂ تولید می کند طبق فرمول زیر:

ساختمان بلورین SiS₂ از زنجیرهای طویلی درست شده است که در آن هر اتم گوگرد به دو اتم سیلیسیم متصل شده است که بصورت زیر نمایش داده می شود:

در زنجیر فوق هر کدام از اتمهای سیلیسیم بوسیله چهار اتم گوگرد که در رئوس یک چهاروجهی قرار گرفته­اند احاطه شده است.

اثر بر بر (B): گوگرد در درجه حرارت معمولی بر بر اثر ندارد ولی اثر آن از ۶۱۰ درجه سانتی گراد شروع شده و در ۱۲۰۰ درجه سانتی گراد جسمی بفرمول B₂S₃ بوجود می آید. از ئیدرولیز B₂S₃ تولید اسید بوریک و ئیدروژن سولفوره می گردد طبق فرمول زیر:

اثر بر فلزات
گوگرد در حرارت معمولی تقریباً جسمی بی اثر محسوب می گردد ولی در اثر حرارت با اغلب فلزات به غیر از طلا و طلای سفید ترکیب و سولفید تولید می کند. هر گاه فلزات نانجیب مانند آهن و روی و غیره را با گوگرد مخلوط کرده و حرارت دهند ترکیب می شوند و تولید سولفید می کنند. واکنش ابتدا با ملایمت شروع شده و سپش شدت می یابد و مقدار زیادی هم حرارت ایجاد می­کند، یعنی واکنش اگزوترمیک است. واکنش ترکیب گوگرد با فلزات یک واکنش اکسیداسیون و احیاست، یعنی گوگرد احیا و فلزات اکسید می گردند مانند مثالهای زیر:

مس با گل گوگرد زیاد در حرارتی کمتر از ۴۰۰ درجه سانتی گراد ترکیب و CuS تولید می کند که جسمی سیاهرنگ می­باشد طبق فرمول زیر:

گوگرد در حرارتی بالاتر از ۴۴۴/۶ (یعنی بخار گوگرد) با مس ترکیب و تولید می کند طبق فرمول زیر:

کادمیم در اثر حرارت با گوگرد ترکیب شده و سولفید کادمیم CdS تولید می نماید و همچنین گوگرد با جیوه ترکیب و تولید سولفید مرکوریک بفرمول HgS (سیاهرنگ) می نماید.
فلزات قلیایی با گوگرد در اثر حرارت و فلزات قلیایی خاکی با بخار گوگرد (در حرارت بالاتر از ۴۰۰ درجه سانتی گراد) ترکیب شده و سولفید به وجود می آورند.

اثر بر اکسیدهای قلیایی و قلیایی خاکی: گوگرد با اکسیدهای قلیایی در گرما ترکیب و مخلوطی از سولفید، پنتاسولفید و سولفات تولید می نماید که نتیجه یک عده واکنشهای شیمیایی بقرار زیر می باشد:

گوگرد با اکسیدهای فلزات قلیایی خاکی هم در حرارت بالا ترکیب و سولفید و سولفات بوجود می آورد مانند مثال زیر:

بطوریکه فرمول نشان می دهد از اثر گوگرد بر اکسید کلیسم در حرارت بالا تولید سولفات کلسیم و سولفیدکلسیم می گردد.

نویسنده: علی نیکخو

دریگر مطالب مرتبط با گوگرد
برای سهولت در بازبینی وب سایت شیمی کیمیکال و ده ها وب سایت شیمی ایرانی و خارجی دیگر و شبکه های اجتماعی مرتبط و همچنین سهولت در به اشتراک گذاری مطالب آن ها اپلیکیشن رایگان کیمیکال پلاس را نصب کنید.