شیمی برای بچه ها: طلا، زر

طلا سومین عنصر در ستون یازدهم جدول تناوبی می باشد، طلا در فلزات انتقال رسانا رده بندی می شود. اتم طلا دارای ۷۹ الکترون و ۷۹ پروتون با ۱۱۸ نوترون که ایزوتوپ فراوانی می باشد.

خصوصیات و مشخصات
در شرایط استاندارد طلا یک فلز زرد درخشنده، دردمای اتاق جامد است و بسیار متراکم و سنگین است، اما سطح خیلی صاف دارد.
طلا یکی از چکش خوارترین فلزات می باشد بدین معنی که می توان آن را با ضربه زدن و ساییدن به ورقه های نازک تبدیل کرد و همچنین یکی از فلزات رسانای جریان الکتریسته می باشد که قابلیت کشش فراوان را داراست بنابراین می توان آن را تا درست کردن یک سیم نازک کشید.
طلا چیزی بیش از یک فلز زیبا است. آن یک رسانای عالی برای جریان الکتریسته و گرما می باشد. همچنین طلا زمانیکه در معرض هوا و آب قرار می گیرد یکی از مقاوم ترین فلزها در مقابل خوردگی و زنگ زدگی می باشد.

طلا در کجا در روی کره زمین پیدا می شود؟
طلا یکی از عناصر کمیاب بر روی زمین می باشد زیرا آن با خیلی از عناصر روی زمین واکنش نمی دهد.طلا اغلب به شکل طبیعی در پوسته زمین یافت می شود یا در مخلوطی با دیگر فلزها مثل نقره، طلا را همچنین می توان در رگه های زیرسطح زمین و همینطور در تکه های کوچکی در بستر روخانه ها یافت.
این فلز همچنین در آب اقیانوس ها هم یافت می شود، به هر حال فرآیند بازیافت طلا از آب اقیانوس ها بیش از خود طلا هزینه دارد.

امروزه طلا چگونه استفاده می شود؟
طلا از هزاران سال پیش برای ساختن جواهرات و سکه به کار می رفته است، امروزه طلا برای ساختن جواهرات و همینطور برای ساختن سکه برای بعضی کلکسیونرهای سکه استفاده می شود. طلا همچنین یکی از مهم ترین و قابل اطمینان ترین سرمایه گذاری می باشد که می توان به آن توجه کرد.
طلایی که برای ساختن جواهرات و سکه به کار می رود معمولا طلای خالص نیست، طلای خالص ۲۴ عیار نامیده می شود و سطح صافی دارد، معمولا طلا با فلزات دیگر نظیر مس و نقره آلیاژ می شود به عبارت دیگر این فلزها باعث سختی و مقاوم شدن طلا می گردند.
طلا در بیشتر صنایع الکتریسیته به کار برده می شود زیرا طلا قابلیت هدایت الکتریکی را دارا می باشد و همچنین در مقابل خوردگی پایدار است. بسیاری از اتصالات الکتریکی با طلا روکش می شوند برای محافظت بیشتر و همچنین داشتن جریان قابل اطمینان الکتریکی.

کاربردهای دیگر طلا شامل محافظ گرما، دردندانپزشکی، درمان سرطان و همچنین دکوراسیون به عنوان مثال می توان ریسمان طلا و روکشی با طلا را نام برد.

طلا چگونه کشف شد؟
طلا از دوران باستان شناخته شده بود. تمدنی مثل مصر باستان دربیش از ۵۰۰۰ سال پیش از طلا استفاده می کرده است، این فلزاز سال های طولانی قبل ماده با ارزشی بوده و نشانه توانگری و ثروت بوده است.

در کجا طلا نامگذاری شد؟
طلا یا به انگلیسی گلد از Anglo-Saxon و واژه “geolo” به معنی زرد نامگذاری شده است، این نشان شیمیایی Au برای طلا از واژه لاتین aurum گرفته شده است.

ایزوتوپ ها
فقط یک ایزوتوپ طلا در حالت پایدار طبیعی یافت می شود و آن : طلا ۱۹۷ است.

حقایق جالب در مورد طلا
با ساییدن یک اونس طلا می توان ورقه ای درست کرد که ۳۰۰ فوت عرض و ۳۰۰ فوت طول داشته باشد، این مساحت از یک زمین فوتبال بزرگتر است. با همان یک اونس طلا می توان سیمی به طول ۱۰۰ کیلومتر را تولید کرد.
آفریقای جنوبی بزرگترین تولید کننده طلا در جهان بود ولی امروزه چین و استرالیا طلای زیادی تولید می کنند.
عده ای در سنین میانسالی برای اینکه غذای سالمی داشته باشند پرک های طلا را بر روی غذا می پاشند.
وقتی که طلا در استرمیل کشف شد افراد زیادی در دوران گلد راش در اواخر سال ۱۸۴۰ میلادی به کالیفرنیا مسافرت کردند.
طلا به اندازه ای چکش خوار می باشد که می توان آن را با ساییدن و ضربه زدن به حدی نازک کرد و به ورقه ای نازک تبدیل کرد که نور از میان آن بدرخشد.
اگر کل طلایی که به وسیله انسان کشف شده است را ذوب کنیم می توان مکعبی ساخت که هر ضلع آن ۲۵ متر باشد.

برگردان به پارسی: افسانه حبیبی
کارشناس شیمی کاربردی

رزومه پارسی

سرچشمه:
https://www.ducksters.com/science/chemistry/gold.php