انگشت نگاری

انگشت نگاری

اگر به قسمت کف انگشت شصت و سایر انگشت ها بنگرید خواهید دید که از یک عده خطوطی که به ارتفاع  ۰/۱  تا ۰/۴ میلی متر می باشند ، تشکیل شده است. طرز قرار گرفتن این خطوط در اشخاص مختلف متفاوت می باشد و تا کنون مشاهده نشده که خطوط انگشت یک نفر با نفر دیگر یکسان باشد. از این جهت است که برای شناسائی اشخاص شکل خطوط انگشت آنها را ضبط می نمایند و شکل این خطوط از زمانی که شخص در گهواره است تا زمانی که می میرد تغییری نمی نماید.

اگر پوست انگشت را به سوزانند و یا با وسیله تیز آب ها خراب نمایند خطوط پوست نوعی که خواهد آورد کاملا مثل خطوط پوست اولیه انگشت می باشد. پس جای تعجب نیست که بشر از عهد قدیم تا کنون از این خطوط برای شناسایی اشخاص استفاده می کرده و می کند. چنان که یک قرار داد بازرگانی در چین پیدا شده که متعلق به 1200 سال پیش است و پای آن قرار داد را طرفین معامله هم انگشت زده و هم امضا نموده اند. هنوز هم در خاور دور در پشت کتاب ها در محل نوشتن اسم اثر انگشت مالک کتاب دیده می شود.

در برگ شناسایی که پس از جنگ جهانی دوم در آلمان برای اشخاص صادر می گردید اثر انگشت صاحب برگ هم ضبط می شد.

در قسمت تشخیص هویت شهر بانی ها همیشه از مجرمین انگشت نگاری می کنند و به مرکز کل می فرستند و بایگانی می نمایند.

طبق روش های زیر می توان اثر انگشت را به طور واضح ثبت نمود.

1- شعله یک شمع را در زیر یک صفحه ای شیشه طوری حرکت می دهیم که شعله با شیشه تماس پیدا نماید و در نتیجه یک قشر نازکی از دوده روی شیشه می نشیند. پس از سرد شدن شیشه با انگشت روی دوده فشار می آوریم و در نتیجه تولید اثر انگشت در روی شیشه به طور وضوح می گردد.

حال اگر با همین انگشت دوده ای روی کاغذ سفید فشار بیاوریم اثر انگشت به طور واضح روی کاغذ هم نمایان خواهد شد.

انگشت نگاری که در شهر بانی ها می شود هم تقریبا به همین طریق است و فقط به جای شیشه دوده ای , از یک صفحه فلزی که روی آن قشری از مرکب سیاه چاپ مالیده اند ، استفاده می شود.

 2- نوک انگشت خود را در یک محلول اسید سولفوریک 20 درصد می زنیم و با آن در چند جای یک کاغذ سفید صاف فشارمی آوریم. حال اگر این کاغذ را روی یک شعله کوچک نگاه داریم و گرم نماییم اثر انگشت به صورت خطوط ریزی نمایان می شود. خطوط نخستین جای انگشت ( به علت زیادی اسید ) کاملا واضح نشان داده نمی شود ولی خطوط جای انگشت های بعدی به طور وضوح نمایان می باشند. علت تولید خطوط سیاه هم این است که اسید سولفوریک موجود در روی خطوط انگشت بر روی کاغذ نقل می شوند و بر اثر حرارت کاغذ را تبدیل به ذغال می کنند و این خطوط سیاهی که خطوط انگشت را نشان می دهند همان محل های ذغالی شده کاغذ می باشند.

3- یک گرم فروسیانور پتاسیم را در100 گرم آب حل می کنیم و با آن محلول یک پارچه را آغشته می نماییم و این پارچه را روی یک ورق کاغذ می مالیم زمانی که این کاغذ خشک می شود یک محلول یک در هزار کلرورفریک درست می نماییم پس از خشک شدن کاغذ ، انگشت خود را در محلول کلرورفریک می زنیم و با آن در چند جای کاغذ فشار می آوریم به این ترتیب اثر انگشت به رنگ آبی ( آبی برلن) روی کاغذ نمایان می شود .

تشخیص اثر انگشت مجرم:  واضح است که در محل وقوع جرم و روی آلاتی که با آن جرم انجام شده به طور وضوح اثر انگشت مجرم دیده نمی شود و گاهی اصلا با چشم هیچ اثری مشاهده نمی گردد و بلکه فکر می کنند که ممکن است اثر انگشت مجرم در جایی باقی باشد و بنابراین کارآگاهان باید این اثر را نمایان کنند و نمایان کردن اثر انگشت به روش های زیر ممکن است انجام گیرد.

روش گرد آلومینیم:  با انگشت خود که با صابون شسته ایم روی چند جای یک صفحه کاغذ سفید و صاف فشار وارد می آوریم و چون به کاغذ نگاه کنیم معمولا اثری از جای انگشت نیست. دور جای انگشت را با مداد مشخص می کنیم و روی آن ها گرد آلومینیم ( برنز آلومینیم ) می ریزیم و با ضربات خفیف انگشت این گرد را روی جای انگشت پخش می نماییم و با فوتی آن ها را رد می کنیم. ذراتی از آلومینیم که پس از فوت کردن هنوز روی کاغذ چسبیده و باقی مانده اند اثر خطوط انگشت دست را نمایان می سازند .

توضیح:  خطوط انگشت در موقع فشار آوردن روی کاغذ اندکی آب و چربی از خود باقی می گذارند و این اجسام کمی از گرد آلومینیم را نگاه می دارند که درنتیجه خطوط انگشت نمایان می شوند.

از آنجایی که آب به آسانی بخار می شود به طریق فوق می توان جای انگشتی که بیش از 24 ساعت از تولید آن نگذشته باشد نمایان ساخت.

معمولا کارآگاهان به هر کجا که سوء ظن وجود جای انگشت باشد گرد آلومینیم می پاشند و پس از رد کردن گرد با فوت جای انگشت نمایان می گردد.

 2- روش مرکب:  با انگشت پاک خود برچند جای یک کاغذ صاف فشار می آوریم و آنگاه دور جای انگشت را با مداد مشخص می کنیم و یک کاغذ را در مرکب معمولی زده و روی جای انگشت ها می مالیم. پس از چند ثانیه با آب مرکب را می شوییم و اگر مرکب آبی رنگ باشد جای انگشت به رنگ آبی روشن نمایان می شود. آزمایش کنید که آیا به این طریق می توان اثر انگشت را پس از چند روز هم نمایان ساخت.

 3- روش دمیدن:  در روی شیشه پنجره ای که بخار آب نشسته باشد با ناخن اسم خود را می نویسیم و چون به دقت بنگریم اثری از خط روی شیشه دیده نمی شود حال چون روی شیشه با دهان بدمیم خط نمایان می شود زیرا که بخار آب روی محلی که خط نوشته شده طور دیگر مایع می شود .

اگر با یک تکه چوب روی کاغذ صاف و معمولی بنویسیم خطی نمایان نخواهد بود ولی همین خط را می توانیم نمایان سازیم به این طریق که یک دانه ید پهلوی این کاغذ در زیر یک جام قرار دهیم. ید بخار می شود و بسته به این که حرارت اتاق زیاد و یا کم باشد پس از یک ربع و گاهی چند ساعت خط به رنگ قهوه ای نمایان می گردد.

علت نمایان شدن خط این است که در این جا هم بخارات ید بر روی قسمت نوشته شده و نوشته نشده به طور یک جور و یک نواخت نمی نشینند. با روش ید می توان خطوطی را که با مرکب سری هم نوشته شده مشخص نمود. برای تعیین اثر انگشت باید هم از همین اصل استفاده می کنند.

اثر انگشت کاملا نامرئی بر روی یک کاغذ را هم اگر زیر یک سرپوش قرار دهند و چند دانه ید پهلوی روی آن بگذارند پس از چند ساعت نمایان می شود. با این روش می توان اثر انگشتی که ده سال از تاریخ آن گذشته است را نمایان ساخت.

برگرفته از کتاب شیمی برای عموم ، مهندس محمد رضا رجالی
گرد آورنده و نویسنده مقاله: محمد طاها نادری زاده

زیر نظر ایمان انصاری