رنگرزی پنبه با چغندر

رنگرزی پارچه با چغندر

معرفی:

در این مطلب رنگرزی پارچه پنبه ای با چغندر را به شما می آموزیم. یک رنگزای طبیعی را می توان از گیاهان، بی مهرگان، حشرات، قارچ ها یا مواد معدنی به دست آورد. بیشتر رنگ های طبیعی رنگ های گیاهی هستند که از قسمت های مختلف گیاهان مانند ریشه، ساقه، دانه، پوست، برگ و چوب آن گیاه به دست می آیند. علاوه بر این، منابع بیولوژیکی متعددی از جمله قارچ ها، حلزون ها، حشرات و غیره وجود دارد. قبل از اختراع رنگرزی شیمیایی، رنگزاهای طبیعی منابع اصلی مواد رنگزای نساجی بودند. با این حال، عناصر دیگری به جز گیاهان وجود دارند که رنگ های گران قیمتی تولید می کنند، مانند حلزون های دریایی و حشرات حشرات. علاوه بر این، می دانیم که رنگ های طبیعی از زمان های قدیم تا زمانی که رنگ های مصنوعی توسعه یافته و تجاری شده اند، به طور گسترده برای رنگرزی مواد نساجی استفاده می شده است. رنگ های طبیعی را می توان از منابع مختلفی به دست آورد. یکی از این منابع گیاهان هستند. در این مقاله نحوه رنگرزی پارچه پنبه ای با رنگ های طبیعی مشتق شده از چغندر را به شما خواهیم آموخت.

نام: Beta vulgaris
خانواده: Amaranthaceae
جنس: بتا
قسمت مورد استفاده: ریشه
رنگ عصاره: قرمز تا صورتی

شکل-1: چغندر

چغندر (Beta vulgaris L.) رایج ترین ریشه در دسته چغندرها است و رنگ های پر رنگ آن از زرد تا قرمز متفاوت است. گیاه چغندر میوه ای است که به راحتی در طبیعت یافت می شود و فواید زیادی برای سلامتی دارد. همچنین می توان از آن برای رنگ کردن منسوجات مانند الیاف، نخ و پارچه استفاده کرد. حاوی ترکیب رنگی “Betanin” است که رنگ قرمز یا صورتی به منسوجات می بخشد. در زیر ساختار شیمیایی بتانین آورده شده است.

شکل: ساختار شیمیایی بتانین

رنگرزی پارچه با چغندر:

در زیر یک نمودار جریان وجود دارد که رنگرزی پارچه با چغندر را نشان می دهد.

شکل-2: فرآیند رنگرزی با رنگ های طبیعی

مرحله 1: تهیه چغندر

شکل-3: تهیه پودر چغندر

چغندر تازه را خریداری کنید.
پس از آن، چغندر را با آب تمیز بشویید تا خاک و گل آن از بین برود.
پس از تمیز کردن چغندر، آن را به قطعات کوچک مانند چیپس برش دهید.
حالا تکه های چغندر را روی سینی یا بشقاب بچینید و در مقابل آفتاب خشک کنید.
فرآیند خشک کردن را به طور مداوم بررسی کنید تا زمانی که تمام رطوبت آن از بین برود. وقتی تمام رطوبت چغندر را از بین ببرید، ترد و شکننده می شود. سپس با استفاده از مخلوط کن، تکه های ترد چغندر را به پودر ریز تبدیل کنید.

مرحله 2: فرآیند استخراج رنگ

شکل-4: فرآیند استخراج رنگ طبیعی

برای تهیه محلول، 1 لیتر آب در قابلمه بریزید.
80 گرم پودر چغندر را با 1 لیتر آب مخلوط کنید.
مخلوط را تا حدود 50 درجه سانتیگراد گرم کرده و به مدت 20 دقیقه در این دما نگه دارید.
پس از 20 دقیقه، منبع حرارت را بردارید و اجازه دهید به مدت 10 دقیقه به طور طبیعی خنک شود.
پس از سرد شدن محلول، مجدداً آن را به دما و زمان ذکر شده قبلی گرم کنید.
پس از 20 دقیقه، محلول را دوباره خنک کنید تا به دمای اتاق برسد.
پس از خنک شدن، محلول را صاف کنید تا هرگونه مواد زائد یا جامدات باقیمانده جدا شده محلول شفاف حاصل شود.

مرحله 3: دندانه دار کردن

هیچ تمایل به جذبی بین رنگزاهای های طبیعی و پارچه وجود ندارد. به همین دلیل دندانه ها برای افزایش میل ترکیبی رنگزا به پارچه استفاده می شوند. رنگدانه ها نه تنها تمایل به جذب رنگزا را به پارچه افزایش می دهد، بلکه می توان با استفاده از دندانه های مختلف رنگ های مختلفی نیز تولید کرده و همچنین ثبات رنگ را بهبود می بخشند. دندانه ها هم به صورت طبیعی و هم مصنوعی یافت می شوند. در این مقاله، ما از آلوئه ورا به عنوان یک دندانه طبیعی و زاج پتاس [K₂SO₄.Al₂(SO₄)₃.24H₂O] و FeSO₄ فروس سولفات به عنوان دندانه های معدنی استفاده می کنیم.

فرآیند دندانه دار کردن با توجه به پارامترهای زیر انجام می شود:

آلوئه ورا: 50% وزن پارچه.
زاج پتاس: 3% وزن پارچه.
فروس سولفات : 3%، وزن پارچه.
زمان: 45 دقیقه
وزن پارچه: 5 گرم
نسبت وزن کالا به حمام: 1:20

در مجموع 4 نمونه را با استفاده از رنگزای چغندر رنگ می کنیم. یک نمونه را بدون دندانه رنگرزی می کنیم و سه نمونه دیگر را با دندانه های محتلف رنگرزی می کنیم. در سه نمونه، فرآیند ضایعات را با توجه به پارامتر ذکر شده در بالا انجام خواهیم داد.

مرحله 4: رنگرزی

برای فرآیند رنگرزی، چهار لیوان رنگرزی آماده کنید.
یک لیوان رنگرزی برای نمونه بدون دندانه و سه لیوان دیگر برای رنگرزی نمونه با دندانه.
هر لیوان رنگرزی را با 100 میلی لیتر از محلول رنگ استخراج شده از چغندر پر کنید.
در بن ماری رنگرزی لیوان های رنگرزی را بارگیری کنید.
دمای رنگرزی را 40 درجه سانتیگراد به مدت 45 دقیقه تنظیم کنید .
پس از اتمام رنگرزی، لیوان های رنگرزی را از بن ماری تخلیه کنید.
اکنون نمونه را با آب بشویید تا رنگ های ثابت نشده پاک شود.
نمونه رنگ شده را در دمای 50 درجه سانتیگراد خشک کنید.

نتیجه:

با توجه به ارزیابی ظاهری، نمونه عمل شده با زاج پتاس، شید بهتری را نشان می دهد، سپس نمونه عمل شده با سولفات آهن، پس از آن نمونه عمل شده با آلوئه ورا و سپس نمونه عمل شده بدون دندانه.

زاج پتاس > سولفات آهن > آلوئه ورا > بدون دندانه
شکل-5: نمونه رنگ شده چغندر

سرچشمه:

Fabric Dyeing with Beetroot: 4 Easy Step with Image

https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11953901